Najważniejsze zmiany w roku szkolnym 2026/2027

Rok szkolny 2026/2027 to jeden z bardziej przełomowych momentów w polskiej edukacji od lat. Zmiany, które wchodzą w życie 1 września, dotykają niemal każdego aspektu pracy szkoły – od podstawy programowej, przez nowe przedmioty, aż po codzienne funkcjonowanie placówki. Część z nich była zapowiadana od dawna, część jeszcze czeka na finalne decyzje. Poniżej zebraliśmy to, co najważniejsze – żebyś wszedł w nowy rok szkolny przygotowany, a nie zaskoczony.

 

To prawdopodobnie największa zmiana strukturalna nadchodzącego roku. Od 1 września 2026 r. nowa podstawa programowa „Reforma26. Kompas Jutra" zaczyna obowiązywać w przedszkolach oraz w klasach I i IV szkół podstawowych. W pozostałych klasach do zakończenia cyklu kształcenia obowiązują dotychczasowe programy. Od 1 września 2027 r. reforma obejmie klasy I szkół ponadpodstawowych.

 

Mniej szczegółów do zapamiętania, więcej kompetencji kluczowych. Większy nacisk na zajęcia praktyczne, doświadczenia i pracę z nowymi technologiami – z uwzględnieniem zasad higieny cyfrowej.
W szkołach podstawowych reforma wprowadza sześć modułów tematycznych łączących wiedzę z różnych dziedzin wokół kluczowych problemów współczesności: bezpieczeństwo i obrona, moduł medialny, filozoficzny, ekonomiczno-finansowy, klimatyczny oraz kultura. 

W przypadku przedszkoli nacisk położony jest na minimalizowanie kontaktu z ekranami i przygotowanie dzieci do funkcjonowania w społeczeństwie cyfrowym. Doświadczenia praktyczne mają rozwijać umiejętności komunikacyjne i budować poczucie sprawczości.

 

Edukacja zdrowotna pojawiła się w szkołach już w roku szkolnym 2025/2026, ale wówczas nie była przedmiotem obowiązkowym. Od 1 września 2026 r. to się zmienia.

Przedmiot będzie obowiązkowy w klasach IV–VIII szkoły podstawowej w wymiarze jednej godziny tygodniowo w każdej klasie oraz w szkołach ponadpodstawowych w wymiarze dwóch godzin w całym cyklu kształcenia. Program obejmuje takie działy jak zdrowie fizyczne, aktywność fizyczna, odżywianie, zdrowie psychiczne, zdrowie społeczne, internet i profilaktyka uzależnień.

Odrębnie funkcjonować będzie edukacja zdrowotna w zakresie zdrowia seksualnego – jako przedmiot fakultatywny. Rodzice niepełnoletnich uczniów mogą zrezygnować z udziału dziecka w tych zajęciach, składając pisemne oświadczenie do dyrektora. Zajęcia nie podlegają ocenianiu i nie mają wpływu na promocję ani ukończenie szkoły.

 

Od 1 września 2026 r. szkoły są zobowiązane do przygotowania oceny funkcjonalnej ucznia jeszcze przed wydaniem orzeczenia przez poradnię psychologiczno-pedagogiczną. Ocena ma uwzględniać nie tylko stan zdrowia dziecka, ale też jego codzienne funkcjonowanie, trudności edukacyjne, relacje społeczne oraz skuteczność dotychczas udzielanego wsparcia. 

Celem zmiany jest lepsze dopasowanie pomocy do rzeczywistych potrzeb ucznia ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi – tak, żeby wsparcie nie było przyznawane schematycznie na podstawie orzeczenia, lecz realnie odpowiadało temu, czego uczeń potrzebuje tu i teraz.

 

Od 1 września 2026 r. wchodzą w życie zmiany dotyczące Karty Nauczyciela w zakresie pensum nauczycieli przedmiotów zawodowych oraz praktycznej nauki zawodu. Tygodniowy obowiązkowy wymiar zajęć dla tej grupy nauczycieli zostaje ujednolicony i wynosi 18 godzin. Dotychczas pensum dla tych nauczycieli mogło być ustalane przez organ prowadzący szkołę – teraz ta dowolność znika.

To zmiana, która szczególnie dotyczy szkół branżowych i technicznych, a jej skutki organizacyjne będą odczuwalne przy tworzeniu arkuszy organizacyjnych.

 

Od 1 września 2026 r. wchodzi rozporządzenie Ministerstwa Zdrowia wprowadzające nowe zasady żywienia w szkołach i przedszkolach. Celem jest zmiana nawyków żywieniowych uczniów. Wśród kluczowych wymogów:

 – potrawy smażone – maksymalnie dwie porcje w tygodniu, wyłącznie z użyciem rafinowanego oleju rzepakowego lub oliwy z oliwek

– ryba – co najmniej raz w tygodniu

– danie na bazie roślin strączkowych bez produktów odzwierzęcych – co najmniej raz w tygodniu

– świeże mięso – co najmniej dwa razy w tygodniu

– warzywa lub owoce – w każdym posiłku, przy czym warzyw ma być więcej niż owoców

Szkoły zapewniające co najmniej trzy posiłki dziennie będą musiały dostosować jadłospisy do nowych wymagań. Przepisy dopuszczają zastępowanie mleka napojami roślinnymi oraz stosowanie roślinnych odpowiedników produktów mlecznych.

 

Od 1 września 2026 r. przestają obowiązywać przepisy szczególne wprowadzone po wybuchu wojny w Ukrainie, które regulowały kształcenie uczniów z tego kraju w polskich szkołach. Chodzi m.in. o dodatkowe lekcje języka polskiego oraz preferencyjne warunki ukończenia szkoły podstawowej. Od nowego roku szkolnego uczniowie z Ukrainy będą uczyć się na takich samych zasadach jak pozostali uczniowie z zagranicy.

 

Ministerstwo Edukacji Narodowej pracuje również nad rozwiązaniami, które mogą wejść w życie jeszcze w trakcie roku szkolnego 2026/2027 lub bezpośrednio po nim. Planowane jest uruchomienie pilotażu centralnego e-dziennika – państwowego, bezpłatnego systemu, który docelowo ma zastąpić obecne komercyjne rozwiązania od roku szkolnego 2027/2028. Pilotaż obejmie wybrane publiczne i niepubliczne szkoły podstawowe.

 W toku są również prace nad nowymi zasadami dotyczącymi prac domowych, egzaminów klasyfikacyjnych i ocen z zachowania.

Rok szkolny 2026/2027 to nie jest kolejny rok drobnych korekt – to rok zmian, których skutki nauczyciele będą odczuwać w codziennej pracy. Nowa podstawa programowa, nowe przedmioty, obowiązkowa edukacja zdrowotna, ocena funkcjonalna uczniów ze SPE, zmiany pensum, nowe zasady żywienia – każda z tych zmian wymaga przygotowania.

Warto zapoznać się z dokumentami źródłowymi i śledzić komunikaty MEN w nadchodzących tygodniach, szczególnie w kwestii zakazu telefonów, który w chwili pisania tego tekstu wciąż czeka na finalizację legislacyjną.